<

 

Iris Kensmil



 

Remy Jungerman, Iris Kensmil, gedeeltelijk zichtbaar Benno Tempel (curator) en minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven
| bij het betreden van het Gerrit Rietveldpaviljoen in Venetië - 08.04.2019


Iris Kensmil was geschokt toen ze tijdens haar studie in Groningen merkte dat de kunst van de zwarte geschiedenis nauwelijks aan bod kwam, hoogstens als inspiratiebron voor Picasso. ‘Ik voelde dat ik iets miste’. Ze ging zelf op zoek.

The New Utopia Begins Here #1 en #2
, te zien in Venetië, zijn resultaten van haar kritische zoektocht: monumentale muurschilderingen waarop geschilderde portretten van zwarte vrouwen zijn geïntegreerd in werk van Mondriaan en Malevitsj. Maar niet alleen deze schilders, ook het paviljoen zelf daagde Kensmil uit. Haar toelichting (parafrase):

Rietveld belichaamt in dit paviljoen een modernistisch, utopisch ideaal, maar sluit, net zoals de abstracte schilderkunst, de gekolonialiseerden en vrouwen uit. Ik wil die eenzijdige blik corrigeren door de aandacht te vestigen op deze intellectuele vrouwen en spraakmakende feministes. Zij wisten in hun woorden en geschriften een utopische blik op de wereld te verbinden met ideeën over hoe de wereld inclusiever zou kunnen worden.

 

 

Iris Kensmil, The New Utopia Begins Here #1(detail), 2019, inkt en acryl op muur, olie op doek, 550 x 1596 cm, Biënnale Venetië 2019. Foto: FemArt

Kensmil koos voor vrouwen uit de Cariben, de USA en Europa. In willekeurige volgorde:  journalist en activist Claudia Jones (!915-1964), de Jamaicaanse dj en vocalist Sister Nancy (1962), de feminist bell books Andre Lorde (1952), de pan-Afrikaanse Amy Ashwood Garvey (1897-1969), communist en activist voor Surinaamse onafhankelijkheid Hermina Huiswoud (1905-1998), feministische science-fictionschrijver Octavia E. Butler (1947-2006), antikolonialistisch schrijver en surrealist Suzanne Césaire (1915-1966). De namen staan niet bij de portretten.                   
‘Als de toeschouwer niet weet wie het zijn, kan die zich ook richten op het totaalbeeld. Het gaat immers ook over schilderkunst.’


Iris Kensmil

‘De utopische ideeën van deze zwarte intellectuelen zijn geen geschiedenis, ze horen  bij het nu.’


Bronnen: Roos van der Lint, De rauwe randjes van de nationale identiteit in: Bijlage bij De Groene Amsterdammer 06.06.2019; interview met Iris Kensmil: Joke de Wolf, Zwarte trots in tintengrijs, ibidem. Zie ook: www.mondriaanfonds.nl, www.venicebiennale.nl
 

Remy Jungerman

‘Let the work do the talking


Woorden van Remy Jungerman. Hij heeft zich er nooit prettig bij gevoeld als hij werd aangekondigd als die ‘allochtone kunstenaar’. Hij werd geboren in Moenga, Suriname. ‘Soms, als het alleen maar gaat over mijn biografische achtergrond, krijg ik het idee dat je werk wordt gereduceerd tot iets wat je zelf dacht te zijn ontgroeid.’
Remy Jungerman werd in 1959 geboren in Moengo, Suriname. Hij omschrijft zichzelf als een Moengonees die zeer vertrouwd is met de rituelen van de marrons en de winticultuur. Na de Academie voor Hoger Kunst- en Cultuuronderwijs in Paramaribo vertrok hij in 1990 naar de Rietveld Academie in Amsterdam.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Remy Jungerman. Promise IV, 2018-19 (rechts detail), geschilderd hout (Mondriaan en Marronpatronen), katoen, kaolien, garen en spijkers, 52.7 x 53.5 x 193 cm in (134 x 136 x 490 cm). Foto: FemArt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

Jungerman maakte Promise IV als hommage aan de Nederlands-Surinaamse kunstenaar Stanley Brouwn, een conceptualist, die eerst ook mee zou doen. Zijn erfgenamen gaven echter  geen toestemming. De installatie is een verticaal beeld, vijf meter hoog, gemaakt volgens de maateenheden van Brouwn - die gebaseerd zijn op het menselijk lichaam.

Promise IV en ook de Kabra Tafra zijn voorbeelden van de nieuwe beeldtaal die Jungerman in Amsterdam ontwikkelde: een beeldtaal waarin alles dat hem beïnvloed heeft in zijn leven samenkomt: de modernisten (Mondriaan, De Stijl), de marronpatronen en de rituelen van de wintireligie.

Remy Jungerman, Visiting Deities: Kabra Tafra, 2018-19, hout, katoen, kaolien/droge rivierklei,
860 x 260 x 70 cm; Horizontal Obeah GEENGESITONU I, II, III, 2018, geschilderd hout,
katoen, kaolien, garen, spiegel en spijkers, ca. 910 x 180 x 160 cm.
Totale installatie ca. 910 x 370 x 260 cm © Gerrit Schreurs

De Kabra Tafra is een winti-altaar waar je het gesprek kunt aangaan met je voorouders. Een negen meter lang blad, met daaronder 58 tafelpoten, poëtisch ritmisch gerangschikt. De gebruikelijke offerspullen op de tafel zijn teruggebracht tot veertien panelen die als een puzzel in elkaar haken; ze zijn bekleed met grid-patronen-stoffen waarbij het geheel met witte klei (kaolien) is ingesmeerd en de grid-lijnen ingekerfd en gezuiverd zijn. Het beeld is indrukwekkend en sereen tegelijkertijd.

Drie kunstenaars van Surinaamse origine die Nederland representeren. Dat gaf dus herrie. Jungerman reageert beslist: ‘Ik wil het daar niet meer over hebben.’

 

Bronnen: Stephan Sanders, Remy Jungerman. Van Moengo naar Venetië
‘Ik weet wat ik doe, ik hoor hier te staan’ in: Bijlage bij De Groene Amsterdammer 06.06.2019
Zie ook: remyjungerman.com; Oscar van den Boogaard, In search of Stanley Brouwn, 2014 in: frieze.com/article/search-stanley-brouwn